Χρονολόγιο  
 
         
   
 
 

1734

Μαρμάρινη κολοσσική κεφαλή της Δήμητρας από το ναό της Δήμητρας και της Δέσποινας στη Λυκόσουρα Αρκαδίας
190-180 π.Χ.

Προέρχεται από το υπερφυσικού μεγέθους άγαλμα της θεάς, που ανήκε στο λατρευτικό σύνταγμα, το οποίο βρισκόταν μέσα στον ναό των Μεγάλων θεαινών, της Δήμητρας και της Δέσποινας, στη Λυκόσουρα Αρκαδίας και ήταν έργο του Μεσσήνιου γλύπτη Δαμοφώντα. Το σύνταγμα είχε ύψος 6μ. και το αποτελούσαν τέσσερα αγάλματα. Η σύνθεση είναι γνωστή από την απεικόνισή του σε νόμισμα της Μεγαλόπολης που χρονολογείται στην αυτοκρατορική εποχή και από την περιγραφή του περιηγητή Παυσανία, ο οποίος επισκέφθηκε το ιερό τα μέσα του 2ου αι. μ.Χ. Η Δήμητρα και η Δέσποινα παριστάνονταν στο μέσον καθιστές σε ενιαίο θρόνο. Η Δήμητρα κρατούσε δάδα στο δεξιό χέρι της, ενώ με το αριστερό ακουμπούσε την Δέσποινα στον ώμο. Η Δέσποινα κρατούσε σκήπτρο και είχε τη μυστική κίστη στα γόνατα. Δίπλα στην Δήμητρα στεκόταν η θεά ΄Αρτεμις συνοδευμένη από κυνηγετικό σκύλο, ενώ δίπλα στην Δέσποινα στεκόταν ο τροφός της Τιτάνας ΄Ανυτος.
Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο φυλάσσονται οι κεφαλές της Δήμητρας (αρ. ευρ. 1734), της Άρτεμης (αρ. ευρ. 1735) του Άνυτου (αρ. ευρ. 1736), τμήμα του ιματίου της Δέσποινας (αρ. ευρ. 1737), και τα αγαλμάτια των Τριτωνίδων που κοσμούσαν το θρόνο των θεαινών (αρ. ευρ. 2171, 2172, 2174, 2175), ενώ θραύσματα των μορφών και του θρόνου βρίσκονται στο Μουσείο της Λυκόσουρας. Την κεφαλή της θεάς σκέπαζε καλύπτρα, τμήμα της οποίας σώζεται. Τα μαλλιά της είναι χτενισμένα προς τα πίσω. Στις οπές στο επάνω μέρος της κεφαλής στερεωνόταν μετάλλινο διάδημα. Μάρμαρο πελοποννησιακό.
Ύψος 0,75 μ.

 
 
 
 
 
     
     
                         
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ  
 
  © ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2014
El