Υαλουργία | Ο δωρητής
 
     
 
 
     

Yαλουργία

Το γυαλί ανακαλύφθηκε τυχαία κατά τον πειραματισμό για δημιουργία αγγείων με γάνωμα ή από φαγεντιανή. Ο όρος κύανος στις πινακίδες της Γραφής Β πιθανώς αναφέρεται στο βαθυκύανο χρώμα σκευών από τη Μεσοποταμία και την Αίγυπτο, κατασκευασμένων πριν από 3.500 χρόνια. Οι λέξεις λίθος χυτή ή ύαλος εμφανίζονται στις επιγραφικές και φιλολογικές πηγές από το τέλος του 5ου αι. π.Χ. Ο Αριστοφάνης στην κωμωδία του Αχαρνής αναφέρει υάλινα εκπώματα. H τεχνική του πυρήνα, η τεχνική της κατασκευής σε μήτρα και η τεχνική της εμφύσησης υπήρξαν διάφοροι τρόποι κατεργασίας αυτού του μοναδικού υλικού, τους οποίους ανέπτυξαν οι αρχαίοι υαλουργοί με την πάροδο των αιώνων.
Τα συστατικά του γυαλιού πλένονταν, θρυμματίζονταν και τοποθετούνταν σε κλιβάνους, προκειμένου να αποκτήσουν ομοιογενή και υαλώδη υφή. Η άμμος (SiO2) αποτελούσε το κύριο συστατικό του μείγματος, τα αλκάλια - σόδα (Na2O) ή ποτάσσα (Κ2Ο) - μείωναν τις υψηλές θερμοκρασίες τήξης που απαιτούσε η άμμος και έδιναν ρευστότητα στο μείγμα, ενώ η άσβεστος (CaO) το σταθεροποιούσε. Τα υαλώματα που προέκυπταν από την πρώτη τήξη, τήκονταν για δεύτερη φορά, σε υψηλότερες, όμως, θερμοκρασίες. Το αποτέλεσμα ήταν το έτοιμο προς κατεργασία γυαλί, το λεγόμενο ''αργό'', με το χαρακτηριστικό γαλαζοπράσινο χρώμα. Στη συνέχεια ο τεχνίτης μπορούσε να το χρωματίσει με την προσθήκη μικρής ποσότητας μεταλλικών οξειδίων, ή να το αποχρωματίσει με την προσθήκη αντιμονίου ή οξειδίου του μαγγανίου.
Στον ελλαδικό χώρο το σημαντικότερο κέντρο υαλουργίας εντοπίζεται στη Ρόδο, όπου ανασκαφικές έρευνες απέδειξαν ότι κατά τον 4ο αι. π.Χ. υπήρχε παραγωγή όχι μόνο γυάλινων σκευών αλλά και ακατέργαστου γυαλιού, το οποίο μέχρι πρόσφατα θεωρείτο εισηγμένο.  

 
         
 
 
     
                         
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ  
 
© ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2012
El