Αφιέρωμα στο ναυάγιο των Αντικυθήρων...>>
   
 
   
 

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

Υλικό: Χαλκός
Προέλευση: Ναυάγιο Αντικυθήρων.
Χρονολόγηση: Β΄ μισό του 2ου αι. π.Χ.
Aρ. ευρ.: Χ 15087

Η εύρεση του Μηχανισμού ανάμεσα στα άλλα αντικείμενα του φορτίου του πλοίου που ναυάγησε στα Αντικύθηρα προσδίδει στο ναυάγιο μοναδικότητα και απαράμιλλη σπουδαιότητα. Σώζονται 7 μεγάλα θραύσματα (Α-G) και 75 μικρότερα σπαράγματα (1-75). Η ακριβής θέση τους και η αρχική δομή του Μηχανισμού αποτελεί αντικείμενο συνεχούς έρευνας. Περιελάμβανε τουλάχιστον 30 οδοντωτούς τροχούς καθώς επίσης κλίμακες, άξονες και δείκτες. Οι ελληνικές, αστρονομικού περιεχομένου επιγραφές στην επιφάνεια του Μηχανισμού αναφέρονται σε αστρονομικούς και ημερολογιακούς υπολογισμούς, ενώ οι επιγραφές στις μεταλλικές πλάκες, που τον προστάτευαν, αφορούν στις οδηγίες χρήσεις του οργάνου. Ο Μηχανισμός προστατευόταν από ξύλινο πλαίσιο, που έφερε από μια ορειχάλκινη πλάκα στην πρόσθια και στην οπίσθια όψη.

Είναι ο αρχαιότερος, πολυσύνθετος αστρονομικός φορητός υπολογιστής, με τον οποίον προσδιορίζονταν οι θέσεις του Ήλιου, της Σελήνης και, πιθανότατα, των πέντε γνωστών κατά την αρχαιότητα πλανητών του Ερμή, της Αφροδίτης, του Άρη, του Δία και του Κρόνου. Επίσης, χρησιμοποιούνταν για την πρόβλεψη των εκλείψεων του Ήλιου και της Σελήνης, για την τήρηση ενός πολυετούς ημερολογίου με μεγάλη ακρίβεια, καθώς και για τον προσδιορισμό του χρόνου τέλεσης των Πανελλήνιων Αγώνων που πραγματοποιούνταν στην Ολυμπία, στους Δελφούς, στη Νεμέα, στην Ισθμία και στη Δωδώνη.

Η κατασκευή του ανάγεται στο β΄ μισό του 2ου αι. π.Χ.. Η τεχνολογία του, η οποία παραπέμπει στους διαδόχους του Αρχιμήδη και τη Σχολή του Ποσειδωνίου στη Ρόδο, είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης της φιλοσοφίας και των θετικών επιστημών, που είχε συντελεστεί στον ελλαδικό χώρο μέχρι εκείνη την εποχή, και στηρίχθηκε σε γνώσεις της Ελληνιστικής Εποχής (αστρονομικές σταθερές, μηχανικό σχεδιασμό και χρήση των επικυκλικών οδοντωτών τροχών). Ο Μηχανισμός αποτελεί μαρτυρία για την αστρονομική, μαθηματική και μηχανική ιδιοφυΐα των αρχαίων Ελλήνων στα μέσα του 2ου αι. π.Χ.

Βιβλιογραφία: Π.Δ. Ρεδιάδης, O εξ Αντικυθήρων αστρόλαβος, στον τόμο: Ι.N. Σβορώνος, Το εν Αθήναις Εθνικόν Μουσείον. Ο θησαυρός του ναυαγίου των Αντικυθήρων, Εν Αθήναις 1903, Τόμος Α΄, 44-52. Π.Δ. Ρεδιάδης, Το εξ Αντικυθήρων αστρολάβον, ΑΕ 1910, 157-172. D.J. de Solla Price, Clockwork before the Clock, Horological Journal 97 (1955) 811-813. D.J. de Solla Price, Clockwork before the Clock, Horological Journal 98 (1956) 31-34. D.J. de Solla Price, On the Origin of Clockwork, Perpetual Motion Devices and Compass, United States National Museum Bulletin 218, Washington D.C. 1959. D.J. de Solla Price, An Ancient Greek Computer, Scientific American 200 (1959) 60-67. D.J. de Solla Price, Gears from the Greeks: The Antikythera Mechanism - A Calendar Computer from ca. 80 B.C., TransactAmPhilosSoc 64.7 (1974) 5-70, επανατύπωση ως μονογραφία από τη Science History Publications, New York 1975. M.Τ. Wright, An Apparatus for Linear Tomography of the Antikythera Mechanism, Working notes, Science Museum, London 1990. M.T. Wright - A.G. Bromley - H. Magou, Simple X-Ray Tomography and the Antikythera Mechanism, Proceedings of the Second Conference of Archaeometry in South Eastern Europe in Delphi, 19-21 April 1991, PACT 45 (1995) 531-543. M. Wright - A.G. Bromley, Current Work on the Antikythera Mechanism, Proceedings of the Conference on Ancient Greek Technology, Thessaloniki 1997, 19-25. G.J. Toomer, Ptolemy's Almagest, Princeton 1998. Μ. Edmunds - Ρ. Morgan, The Antikythera Mechanism: Still a Μystery of Greek Αstronomy?, Astronomy and Geophysics 41.6 (2000) 10-17. Τ. Freeth, The Antikythera Mechanism: 1. Challenging the Classic Research, Mediterranean Archaeology and Archaeometry 2.1 (2002) 21-35. Τ. Freeth, The Antikythera Mechanism: 2. Is it Posidonius'Orrery?, Mediterranean Archaeology and Archaeometry 2.2 (2002) 45-58. M.Τ. Wright, A Planetarium Display for the Antikythera Mechanism, Horological Journal 144.5 (2002) 168-173 και 144.6 (2002) 193. M.Τ. Wright, Epicyclic Gearing and the Antikythera Mechanism, Part 1, Antiquarian Horology 27.3 (2003) 267-279. M.Τ. Wright, In the Steps of the Master Mechanic, στον τόμο: Ancient Greece and the Modern World, Proceedings of a Conference in Ancient Olympia 2002, Πανεπιστήμιο Πατρών 2003, 86-97. M.T. Wright - A.G. Bromley, Towards a New Reconstruction of the Antikythera Mechanism, στον τόμο: S.A. Paipetis (επιμ.), Extraordinary Machines and Structures in Antiquity, Proceedings of a Conference of Archaeometry in South Eastern Europe in Ancient Olympia 2001, Πανεπιστήμιο Πατρών 2003, 81-94. M.Τ. Wright, The Scholar, The Mechanic and the Antikythera Mechanism: Complementary Approaches to the Study of an Instrument, Bulletin of the Scientific Instrument Society 80 (2004) 4-11. M.Τ. Wright, The Antikythera Mechanism, Seminars in the History of Science and Technology, Science Museum and Imperial College, December 2004. M.Τ. Wright, The Antikythera Mechanism: a New Gearing Scheme, Bulletin of the Scientific Instrument Society 85 (2005) 2-7. M.Τ. Wright, Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. Η κατασκευή οργάνων στην αρχαιότητα, Αρχαιολογία και Τέχνες 95 (2005) 54-60. M.T. Wright, Epicyclic gearing and the Antikythera Mechanism, Part 2, Antiquarian Horology 29.2 (2005) 51-63. Μ.Τ. Wright, Counting Months and Years: The Upper Back Dial of the Antikythera Mechanism, Bulletin of the Scientific Instrument Society 87 (2005) 8-13. M.T. Wright, Understanding the Antikythera Mechanism, Proceedings of the 2nd International Conference on Ancient Greek Technology, Athens 2005, 49-60. T. Freeth - Υ. Bitsakis - Χ. Moussas - J.H. Seiradakis - Α. Tselikas - Η. Mangou - Μ. Zafeiropoulou - R. Hadland - D. Bate - Α. Ramsey - Μ. Allen - Α. Crawley - Ρ. Hockley - Τ. Malzbender - D. Gelb - W. Ambrisco - M.G. Edmunds, Decoding the Ancient Greek Astronomical Calculator known as the Antikythera Mechanism, Nature 444 (11/2006) 587-591. M.T. Wright, The Antikythera Mechanism and the Early History of the Moon-Phase Display, Horological Journal 29.3 (2006) 319-329. J.M. Steele, The Solar/lunar Functions of the Antikythera Mechanism in the Context of Mesopotamian and Greek Astronomy, στο: Decoding the Antikythera Mechanism, Conference in Athens, 30th November - 1st December 2006. J. Evans - L. Berggren, Geminos's Introduction to the Phenomena: A Translation and Study of a Hellenistic Survey of Astronomy, Princeton 2006. M.Τ. Wright, The Antikythera Mechanism Reconsidered, Interdisciplinary Science Reviews 32.1 (2007) 27-43. T. Freeth - A. Jones - J.M. Steele - Y. Bitsakis, Calendars with Olympiad Display and Eclipse Prediction on the Antikythera Mechanism, Nature 454 (07/2008) 614-617. M. Zafeiropoulou - P. Mitropoulos, The Antikythera Shipwreck, the Treasure and the Fragments of the Mechanism, στον τόμο: IUHPS/DHST, Book of Abstracts, XXIII International Congress of History of Science and Technology, Ideas and Instruments in Social Context, 28.7 - 2.8 2009, Budapest Hungary, Budapest 2009, 221. T. Freeth, Decoding an Ancient Computer, Scientific American 301.6 (12/2009) 76-83. F. Espenak - J. Meeus, Five Millennium Canon of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE), National Aeronautics and Space Administration, online at http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEpubs/5MCLE.html (2009). J. Evans - C.C. Carman - A.S. Thorndike, Solar Anomaly and Planetary Displays in the Antikythera Mechanism, Journal for the History of the Astronomy 41 (02/2010) 1-39. M.T. Wright, The Antikythera Mechanism: Reconstruction as a Medium for Research and Publication, στον τόμο: Κ. Staubermann (επιμ.), Reconstructions, National Museums Scotland 2011, 1-20. M. Edmunds, An Initial Assessment of the Accuracy of the Gear Train in the Antikythera Mechanism, Journal for the History of Astronomy 42.148 (2011) 307-320. Ξ. Μουσάς, «Πίναξ». Το Πρώτο Μηχανικό Σύμπαν. Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων. Ο αρχαιότερος υπολογιστής και αστρονομικό όργανο, Αθήνα 2011. T. Freeth - A. Jones, The Cosmos in the Antikythera Mechanism, ISAW Papers, 4. To be available at http://dlib.nyu.edu/awdl/isaw/isaw-papers/4 (2012).
Συμβολές Ρ. Προσκυνητοπούλου, Ε. Μάγκου, Μ. Ζαφειροπούλου, Ομάδα Μελέτης Μηχανισμού Αντικυθήρων, στον τόμο: Ν. Καλτσάς - Ε. Βλαχογιάννη - Π. Μπούγια (επιμ.), Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων. Το πλοίο - οι θησαυροί - ο μηχανισμός, Κατάλογος Έκθεσης, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Απρίλιος 2012-Απρίλιος 2013, Αθήνα 2012.

 
 
 
 
 
1 | 2 | 3
 
Θέση στο μουσείο
|
 
     
     
                        
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ  
 
© ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2013
El