Αφιέρωμα στο ναυάγιο των Αντικυθήρων...>>
   
 
   
 

Πινάκια και κύπελλα
από το ναυάγιο των Αντικυθήρων

Υλικό: Πηλός
Προέλευση: Ναυάγιο Αντικυθήρων
Χρονολόγηση: 60 π.Χ.- 50 π.Χ.
Χώρος έκθεσης: Πτέρυγα Περιοδικών Εκθέσεων, Αίθουσα ΙI

Το πλοίο των Αντικυθήρων μετέφερε, ως μέρος του εμπορεύσιμου φορτίου, ποσότητα «λεπτής» επιτραπέζιας κεραμικής, πινάκια διαφόρων μεγεθών και ημισφαιρικά κύπελλα. Κύρια χαρακτηριστικό της είναι η βαθυκόκκινη έως πορτοκαλόχρωμη βαφή και η εμπίεστη διακόσμηση από ομόκεντρους «οδοντωτών» κύκλους («rouletting») και ανθεμία.

Αυτή η χαρακτηριστική, υψηλής τυποποίησης και μαζικής παραγωγής, ύστερη ελληνιστική κεραμική, γνωστή ως «Ανατολική Sigillata A» (ESA), εμφανίσθηκε στα μέσα του 2ου αι. π.Χ. και σταμάτησε να παράγεται τον 2ο αι. μ.Χ. Περί τα μέσα του 1ου αι. π.Χ., την εποχή της βύθισης του πλοίου των Αντικυθήρων, έφθασε στον ύψιστο βαθμό της διασποράς της. Αυτή η ερυθροβαφής κεραμική παρήχθη σε μεγάλες ποσότητες και κυκλοφορούσε ευρύτατα στην ανατολική Μεσόγειο, κυρίως στην συροπαλαιστινιακή ακτή, την Κύπρο, την Μικρά Ασία, Κυκλάδες και σε μικρότερο βαθμό στην ηπειρωτική Ελλάδα και την ιταλική χερσόνησο. Η ερυθροβαφής κεραμική του πλοίου των Αντικυθήρων είναι, κατά πάσα πιθανότητα, το προϊόν ενός συροπαλαιστινιακού εργαστηρίου.

Έχει προταθεί ότι τα αγγεία αυτά, με την χαρακτηριστική ερυθρή βαφή και την εμπίεστη διακόσμηση, απομιμούνται επιτραπέζια αγγεία από πολύτιμο μέταλλο και ότι ταυτίζονται με τα "rhosica vasa", που μνημονεύει ο ρωμαίος πολιτικός και ρήτορας Κικέρων (1ος αι. π.Χ.), και με τον αναφερόμενο από τον αλεξανδρινό γραμματικό του 2ου αι. μ.Χ. Αθήναιο από την Ναύκρατι, ρωσικόν κέραμον, που χρησιμοποιούσε η βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα. Το όνομα προέρχεται από την πόλη Ρωσ(σ)ό, στην νότια ακτή του κόλπου της Ισσού και κύριο λιμάνι γειτονικής Αντιόχειας, πρωτεύουσας της Συρίας.

Το κατευθυνόμενο προς την Ιταλία πλοίο μετέφερε, μαζί με το υπόλοιπο πολύτιμο φορτίο, και κεραμική αυτής της κατηγορίας, προοριζόμενη, ίσως, για κατανάλωση από την ρέπουσα προς την ανατολική τρυφή ρωμαϊκή αριστοκρατική τάξη.

Βιβλιογραφία: Ν. Καλτσάς-Ε. Βλαχογιάννη-Π. Μπούγια (επιμ.), Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων: Το πλοίο-οι θησαυροί-ο Μηχανισμός, Κατάλογος της αρχαιολογικής έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Απρίλιος 2012- Απρίλιος 2013, Αθήνα 2012.

 
 
 
 
  1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6
 
Θέση στο μουσείο
|
 
     
     
                        
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ  
 
© ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2016
Ελ