Αφιέρωμα στο ναυάγιο των Αντικυθήρων...>>
   
 
   
 

Ψηφιδωτή φιάλη

Υλικό: Γυαλί
Προέλευση: Ναυάγιο Αντικυθήρων. Από την ανέλκυση των ετών 1900-1901
Χρονολόγηση: Β΄ τέταρτο του 1ου αι. π.Χ.
Διαστάσεις: Ύψ. 0,048 μ., Διάμ. χείλ. 0,089 μ., Διάμ. βάσ. 0,056 μ.
Χώρος έκθεσης: Αίθουσα 63, Προθήκη 5, αρ. ευρ.: 23718

Το χείλος αποτελείται από μια στρεπτή ίνα άχρωμου, κίτρινου και λευκού γυαλιού. Το σώμα του αγγείου έχει κατασκευαστεί με ψηφοθέτηση, από δισκάρια ιώδους χρώματος με λευκές σπείρες που έχουν μπλε πυρήνες μέσα σε κίτρινους κύκλους. Διάσπαρτα ανάμεσά τους βρίσκονται ακανόνιστα κομμάτια-«ψηφίδες» αδιαφανούς λευκού χρώματος. Η κωνική βάση είναι κατασκευασμένη από ένα χωριστό δακτύλιο γυαλιού μπλε χρώματος, όπου αναμιγνύονται κίτρινες και λευκές ίνες.

Τόπος κατασκευής: Δύσκολο είναι να προσδιοριστεί ο τόπος κατασκευής των ψηφιδωτών και των δικτυωτών αγγείων, που έχουν βρεθεί σε όλη την ανατολική Μεσόγειο, αν και πιθανολογείται η γένεσή τους στην Αίγυπτο, και πιο συγκεκριμένα στα αλεξανδρινά εργαστήρια, κατά τα τέλη του 3ου αι. π.Χ.

Τρόπος κατασκευής: Σύμφωνα με τη νεότερη έρευνα, δύο ήταν οι φάσεις κατασκευής των ψηφιδωτών φιαλών: στην αρχή τα δισκάρια, δηλαδή τα εγκάρσια κομμάτια μιας ή περισσότερων σύνθετων ράβδων γυαλιού, συγκεντρώνονταν και συντήσσονταν στον κλίβανο σε υψηλή θερμοκρασία, ώστε να κατασκευαστεί ένα δισκόσχημο ημίεργο. Συχνά μαζί τους συντήσσονταν και μονόχρωμα κομμάτια γυαλιού ή και τμήματα γυάλινων ινών. Στη συνέχεια ο «δίσκος» αυτός τοποθετείτο πάνω από μια κυρτή μήτρα-μορφωτή που είχε το επιθυμητό σχήμα του υπό κατασκευή αγγείου και θερμαινόταν εκ νέου στον κλίβανο. Με τη θέρμανση του δισκόσχημου ημίεργου, το γυαλί καμπτόταν από το ίδιο του το βάρος καλύπτοντας τη μήτρα και παίρνοντας το σχήμα της. Η στρεπτή ίνα που αποτελούσε το χείλος τοποθετείτο είτε γύρω από το δίσκο κατά την πρώτη φάση, αυτή δηλαδή της προκαταρκτικής συγκέντρωσης των στοιχείων, είτε απευθείας στη μέγιστη διάμετρο της μήτρας.

Βιβλιογραφία: Τα ευρήματα του ναυαγίου των Αντικυθήρων, ΑΕ 1902, 168-167, παρένθ. πίν. Η,30. G.D. Weinberg, The Glass Vessels from the Antikythera Wreck, TAPhS 55.3 (1965), 34, 37 αρ. 7, εικ. 15-16. G.D. Weinberg - M.C. McClellan, Glass Vessels in Ancient Greece. Their History Illustrated from the Collection of the National Archaeological Museum, Athens, Αθήνα 1992, 108 αρ. 69. E.M. Stern - B. Schlick-Nolte, Early Glass of the Ancient World, 1600 B.C. - A.D. 50. Ernesto Wolf Collection, Ostfildern 1994, 299. Ν. Καλτσάς (επιμ.), Το ναυάγιο των Αντικυθήρων, Κατάλογος έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα 2012 [Χ. Αβρονιδάκη, υπό εκτύπωση].

 
 
 
 
 
1 | 2 | 3
 
Θέση στο μουσείο
|
 
     
     
                        
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ  
 
© ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2016
Ελ