Αφιέρωμα στο ναυάγιο των Αντικυθήρων...>>
   
 
   
 

Εμπορικοί αμφορείς

Υλικό: Πηλός
Προέλευση: Ναυάγιο Αντικυθήρων. Από την ανέλκυση του 1900-1 (αρ. κατ. 27996, 28003) και 1976 (αρ. κατ. 30993)
Χρονολόγηση: Μέσα του 1ου αι. π.Χ.
Διαστάσεις: Ύψος: 0,78μ. (αμφορέας Εφέσου, αρ. κατ. 30993), 0,79μ. (αμφορέας Ρόδου, αρ. κατ. 27996), 0,52μ. (αμφορέας Κω, αρ. κατ. 28003)
Aρ. ευρ.: Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αρ. κατ. 30993, 27996, 28003
Χώρος έκθεσης: Πτέρυγα Περιοδικών Εκθέσεων, Αίθουσα ΙΙ

Ακέραιοι οξυπύθμενοι αμφορείς από την Έφεσο (της Ομάδας του Νικάνδρου), από τη Ρόδο και την Κω. Η σύνδεση αρκετών τύπων εμπορικών αμφορέων με συγκεκριμένες περιοχές έχει επιτρέψει -όχι χωρίς προβλήματα- την ταύτισή τους. Λόγω της μορφής τους μπορούσαν να στοιχηθούν και να στοιβαχθούν στο κύτος του πλοίου κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να αποφεύγεται η μετατόπιση -κατά το δυνατόν- του φορτίου κατά τον πλου. Τα αγγεία αυτά υπήρξαν βασικά δοχεία μεταφοράς υγρών και στερεών αγαθών.

Οι οξυπύθμενοι αμφορείς με το περιεχόμενό τους στο φορτίο ενός πλοίου μπορεί να είχαν φορτωθεί τόσο στον τόπο παραγωγής τους, όσο και σε ένα κεντρικό λιμάνι, όπου συγκεντρώνονταν εμπορεύματα από διαφορετικές περιοχές είτε για καλυφθούν τοπικές ανάγκες είτε για να μεταπωληθούν.

Δεν έχουν περισυλλεγεί όλοι οι αμφορείς από το ναυάγιο των Αντικυθήρων και ο ακριβής αριθμός τους είναι δύσκολο να εκτιμηθεί. Είναι πιθανόν να μην ήταν συγκεντρωμένοι όλοι σε ένα σημείο του κύτους του πλοίου, επειδή οι διαφορετικοί τύποι ανελκύσθηκαν κατά τις δύο έρευνες σε διαφορετικές περιοχές. Φαίνεται ότι αποτελούσαν δευτερεύον φορτίο του πλοίου. Εκπροσωπούνται τέσσερις διαφορετικοί τύποι αμφορέων: από τη Ρόδο, την Κω, την Έφεσο (Ομάδα του Νικάνδρου) και οι Lamboglia 2 από την Αδριατική. Ενώ η ομάδα Lamboglia 2 ενδέχεται να εξυπηρετούσε -σε δεύτερη χρήση- τις ανάγκες του πληρώματος κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, οι υπόλοιπες κατηγορίες αμφορέων πρέπει να περιείχαν ιδιαιτέρως αγαπητά προϊόντα στους Ρωμαίους, όπως ο λευκός οίνος της Κω αλλά και εκείνος της Ρόδου.

Οι ροδιακοί αμφορείς αναγνωρίζονται από τις γωνιώδεις λαβές τους με τα σφραγίσματα. Είναι γνωστοί από πολλά ναυάγια σε όλη τη Μεσόγειο. Οι διπλές λαβές είναι χαρακτηριστικό των αμφορέων από την Κω. Χείλος που στρέφεται έντονα προς τα έξω και κάτω, κωνικό με αυλάκωση έμβολο και σφραγίσματα στις λαβές έχουν οι εφεσιακοί αμφορείς. Έχουν βρεθεί σε αρκετές περιοχές, όπως η Αγορά των Αθηνών, η Κόρινθος. η Αλεξάνδρεια, η Παλαιστίνη. Οι αμφορείς τύπου Lamboglia 2 ήταν πολύ διαδεδομένοι στη Μεσόγειο κατά το 1ο αι. π.Χ. Η ποικιλία των αμφορέων στο συγκεκριμένο ναυάγιο συνιστούν αξιόλογη μαρτυρία για την παραγωγή και κυκλοφορία τους.

Βιβλιογραφία: Δ. Κουρκουμέλης, Οι οξυπύθμενοι εμπορικοί αμφορείς, στο Ν. Καλτσάς-Ε. Βλαχογιάννη-Π. Μπούγια(επιμ.), Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων: Το πλοίο-οι θησαυροί-ο Μηχανισμός,. Κατάλογος της αρχαιολογικής έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Απρίλιος 2012- Απρίλιος 2013, Αθήνα 2012, 208-213.

 
 
 
 
 
Θέση στο μουσείο
|
 
     
     
                        
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ  
 
© ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2013
El