Αφιέρωμα στο ναυάγιο των Αντικυθήρων...>>
   
 
   
   

To πλοίο του ναυαγίου στα Αντικύθηρα

Το πλοίο, το οποίο ναυάγησε στα Αντικύθηρα ήταν φορτηγό (αρχ. ολκάς), εκτιμώμενης χωρητικότητας 300 τόνων. Τα φυσικά κατάλοιπά του είναι ελάχιστα και δεν έχει επιτευχθεί η αποτύπωση του ναυαγίου του στα 52μ. βάθος.

Τμήματα της πρύμνης και της πλώρης δεν έχουν αναγνωρισθεί. Το κέλυφος του πλοίου είχε μονή σειρά σανίδων. Έχει ναυπηγηθεί σύμφωνα με τη μέθοδο «πρώτα το περίβλημα και μετά ο σκελετός», κυρίαρχη στο μεσογειακό χώρο από τον 4ο έως και τον 1ο αι. π.Χ. Σύμφωνα με το σύστημα αυτό, αντίθετα από τη μεταγενέστερη πρακτική, η κατασκευή στηρίζεται στη διαμήκη συγκρότηση, με τοποθέτηση των σανίδων παράλληλα προς την τρόπιδα. Όταν το κύτος (πέτσωμα) του πλοίου είχε ήδη ανεγερθεί σε κάποιο ύψος, καθηλώνονται στο εσωτερικό των σανίδων νομείς, πρώτα οι έδρες και μετά τα στραβόξυλα. Η συνοχή και σταθερότητα εξασφαλίζονται από τη διαχείριση των εγκοπών και γόμφων (πλάτος, μήκος, ύψος αλλά και τα μεσολαβούντα μεταξύ τους διαστήματα). Οι γόμφοι και οι ξύλινοι ήλοι στο σκάφος του ναυαγίου των Αντικυθήρων είναι δρύινοι, ενώ οι σανίδες του έχουν κοπεί από φτελιά. Το κύτος του είχε εξωτερικά στεγανοποιηθεί με λεπτά φύλλα μολύβδου κάτω από την ίσαλο γραμμή. Τμήματα μολύβδινων σωλήνων που ανασύρθηκαν ερμηνεύονται ως κατάλοιπα αντλίας για την παροχέτευση των υδάτων του πλοίου.

Οι κεραμίδες (στρωτήρες και καλυπτήρες) κορινθιακού τύπου ενισχύουν τη θεωρία για την ύπαρξη στεγασμένου χώρου στο κατάστρωμα του πλοίου, ο οποίος πιθανότατα χρησίμευε και για την παρασκευή φαγητού, ή/και για την κάλυψη των ανοιγμάτων φόρτωσης.

Το πλοίο θα ήταν δυνατόν να διαθέτει τουλάχιστον πέντε μεγάλες άγκυρες. Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό και εμμέσως αποκαλυπτικό για το μέγεθός του και τον ποντοπόρο προορισμό του, το γεγονός ότι έχει σωθεί ζεύγος βολίδων για τη διερεύνηση της φύσης και του βάθους του βυθού, καταπειρατηρίες.

Τα φορτηγά πλοία της εποχής του ναυαγίου των Αντικυθήρων έφεραν ορθογώνιο ιστίο, στερεωμένο σε κεντρικό ιστό και οριζόντιο κατάρτι, τριγωνικό ιστίο στην κορυφή του ιστού και επικουρικό πλευρικό. Το πλοίο του ναυαγίου των Αντικυθήρων κατευθυνόταν προς την Ιταλία. Βυθίσθηκε στην ανατολική ακτή του νησιού, θύμα καταιγίδας με ανατολικούς ή βορειοανατολικούς ανέμους. Αυτό το γεγονός υπαινίσσεται προέλευση από το ανατολικό Αιγαίο.

Βιβλιογραφία: Ν. Καλτσάς-Ε. Βλαχογιάννη-Π. Μπούγια (επιμ.), Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων: Το πλοίο - οι θησαυροί - ο Μηχανισμός, Κατάλογος της αρχαιολογικής έκθεσης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Απρίλιος 2012- Απρίλιος 2013, Αθήνα 2012, 36-39 (Π. Μπούγια).

 
 
 
 
 
 
 
Θέση στο μουσείο
|
 
     
     
                        
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ  
 
© ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2016
Ελ