:: 2015
 
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
     
   
 
 
  2015_Η αιώνια αναζήτηση της ομορφιάς..>>
   
 
   
 

Ηδονικά μυρωδικά, μεθυστικά αρώματα...

Αττική ερυθρόμορφη λήκυθος
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Τμήμα Συλλογής Αγγείων και Έργων Μικροτεχνίας και Μεταλλοτεχνίας, αρ. ευρ. Α 1199

Προέλευση: Από την Αθήνα
Χρονολόγηση: 470-460 π.Χ.
Διαστάσεις: Ύψ. 0,21μ.
Του Ζωγράφου της Ληκύθου του Yale
Χώρος έκθεσης: : Έκθεση Αγγείων και Έργων Μικροτεχνίας, Aίθουσα 55, Προθήκη 115.
 
   

Στην αττική ερυθρόμορφη λήκυθο εικονίζεται Αθηναία δέσποινα καθισμένη σε χαμηλό κάθισμα (κλισμό), να κρατά στο ένα της χέρι αλάβαστρο και στο άλλο ένα δυσερμήνευτο αντικείμενο που μοιάζει με ραβδί.

Με το λεπτό αυτό ραβδάκι, τη σπάθη ή σπαθίδα, που χρησιμοποιoύταν για το άλειμμα του αρωματικού υγρού (το μυραλοιφείν), έπαιρνε από το αλάβαστρο το αρωματικό λάδι, το μύρο, και το άπλωνε στο σώμα της. Ο Πολυδεύκης, φιλόσοφος και λεξικογράφος του 2ου αι. μ.Χ. περιγράφει αναλυτικά τη διαδικασία του μυραλοιφείν.

Σε παραστάσεις αγγείων βλέπουμε τους ελαιοπώλες να αλείφουν το δέρμα ή την άκρη του ιματίου των πελατών με τη σπάθη, που ήταν εμποτισμένη στο προϊόν, προκειμένου να δοκιμάσουν την ποιότητα ή τη μυρωδιά του. Επειδή όμως η σύνθεση του μύρου ήταν παχύρρευστη, πιθανόν η σπάθη να είχε και μια επιπλέον λειτουργία, αυτή της ανάδευσης.

Συχνή είναι η εικονογράφηση της σπάθης σε συνδυασμό με αλάβαστρα, όπως στην ερυθρόμορφη στάμνο της Ομάδας του Πολυγνώτου στο Μόναχο. Επίσης, έχουν βρεθεί ετρουσκικά μετάλλινα παραδείγματα χρονολογούμενα στον 4ο αι. π. Χ. και άλλα από γυαλί.

Τα αρώματα έπαιζαν σπουδαίο ρόλο σε ποικίλες εκδηλώσεις της καθημερινής ζωής των αρχαίων και παρασκευάζονταν ήδη από τους προϊστορικούς χρόνους. Διακρίνονταν σε αυτά που βρίσκονταν σε υγρή μορφή, τα έλαια, και στα παχύρρευστα και στερεά, τις αλοιφές.

Στις αρχαίες πηγές γίνεται λεπτομερής αναφορά στα αρώματα, τα οποία έπαιρναν το όνομά τους είτε από το αρωματικό φυτό από το οποίο παράγονταν, είτε από το όνομα του παρασκευαστή τους. Τα πιο γνωστά αρχαία ελληνικά αρώματα ήταν το ίρινον (ελαιόλαδο με εκχυλίσματα από ρίζες ίριδας), το νάρδον, το βάλσαμο, η στακτή (το αυθεντικό βάλσαμο μύρου), το μελίνιο από κυδωνέλαιο, το ρόδιο (μία διάσημη αλοιφή από τη Ρόδο από εκχύλισμα τριαντάφυλλου μαζί με άλλα αιθέρια έλαια), το τύλιον έλαιον και άλλα.

Ελένη Ζώση

Βιβλιογραφία:
Isabelle Algrain, L' Alabastre Attique. Origin, Forme et Usages Bruxellies 2014, 154-155.
Αθηνά Χατζηδημητρίου, Παραστάσεις εργαστηρίων και εμπόρων στην εικονογραφία των Αρχαϊκών και Κλασικών Χρόνων, Αθήνα 2005, 116-117& 119.
L. Bodiouet, D. Frere et V. Mehl (eds.) Parfums et Odeurs dans l' Antiquite, Rennes 2008.
Δ. Ακτσελή -Ε. Μανακίδου, Αρωματικά φυτά και μυροδοχεία: χρήσεις τους στην καθημερινή και θρησκευτική ζωή κατά τους αρχαϊκούς και κλασικούς χρόνους, Φαρμακευτικά και Αρωματικά Φυτά 2001, 83-109.
Amyx, The Attic Stelai, Hesperia 27 (1958), 163-310.



 
 
 
 
 
   
 
|
 
     
                        
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & AΘΛΗΤΙΣΜΟΥ  
 
© ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, 2008-2016
Ελ